Цаг үе
Улсын аварга тариаланч хамт олон, Улсын аварга тариаланчдыг тодрууллаа
Монгол Улсын Засгийн газраас газар тариалангийн үйлдвэрлэлд олон жил тогтвортой амжилт гаргаж байгаа хамт олныг “Улсын аварга тариаланч хамт олон”-оор, иргэдийг “Улсын аварга тариаланч”-аар шалгарууллаа.
“Улсын аварга тариаланч хамт олон”-оор шалгарсан аж ахуйн нэгжүүдийн 11 нь үр тарианы үйлдвэрлэл, 4 нь төмс, хүнсний ногооны тариалан эрхэлдэг бол “Улсын аварга тариаланч”-аар шалгарсан 40 иргэний 3 нь жимсний аж ахуй, 22 нь төмс, хүнсний ногооны тариалан эрхэлдэг бол, 15 нь үр тарианы аж ахуйн нэгжид механикжуулагчаар ажиллаж байна.
2023 оны ургац хураалтын дүнгээр 326.3 мянган га талбайгаас 456.4 мянган тонн үр тариа хураан авлаа.
Өнгөрсөн онтой харьцуулахад улаанбуудайн үйлдвэрлэл 8 хувиар буюу 32 мянган тонн, хүнсний ногооны ургац 23 хувь буюу 35 мянган тонноор тус тус нэмэгдэж, хүн амын хүнсний ногооны хэрэгцээний 85 хувийг дотоодын үйлдвэрлэлээс хангах боломж бүрдсэн.
"Улсын аварга тариаланч хамт олон"-оор:
- Булган аймгийн Рашаант сумын “Ти Эн Эс Эн Ти” ХХК;
- Булган аймгийн Тэшиг сумын “Илэнхэн” ХХК;
- Дархан-Уул аймгийн Орхон сумын “Шинэ орчин трейд” ХХК;
- Дорнод аймгийн Баян-Уул сумын “Буудайн алтан үүд” ХХК;
- Орхон аймгийн Жаргалант сумын “Орхонтариа” ХХК;
- Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын “Далай одод трейд” ХХК;
- Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын "Ачит-Оргил" ХХК;
- Сэлэнгэ аймгийн Хушаат сумын "Голын өндөр" ХХК;
- Сэлэнгэ аймгийн Зүүнбүрэн сумын "Энххос мөрөн" ХХК;
- Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын "Баяншинэ зам" ХХК;
- Төв аймгийн Эрдэнэсант сумын “Буянт төв” ХХК;
- Төв аймгийн Батсүмбэр сумын “Агро-Альфа” ХХК;
- Төв аймгийн Угтаалцайдам сумын “Фамили фүүдс трейд” ХХК;
- Увс аймгийн Сагил сумын "Арвижих Увс" ХХК;
- Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын “Мөнхнөөлөг” ХХК;
"Улсын аварга тариаланч"-аар:
- Баян-Өлгий аймгийн Сагсай сумын иргэн Бүркитханы Хасымын;
- Баян-Өлгий аймгийн Баяннуур сумын иргэн Шакиланы Салауат;
- Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын “Эг тариа” ХХК-ийн механикжуулагч Санжаагийн Болдбаатар;
- Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын иргэн Батдорлигийн Мөнх-Од;
- Булган аймгийн Хангал сумын “Молор Эрдэнэ түрүү” ХХК-ийн механикжуулагч Юнгэрэнийн Батцэнгэл;
- Булган аймгийн Сэлэнгэ сумын “Интосэ” ХХК-ийн механикжуулагч Должинсүрэнгийн Эрдэнэцогт;
- Говь-Алтай аймгийн Тайшир сумын иргэн Дагвын Эрдэнэбаатар;
- Дархан-Уул аймгийн Орхон сумын иргэн Баасанжавын Амгаланжаргал;
- Дархан-Уул аймгийн Хонгор сумын “Бөхөнт” ХХК-ийн механикжуулагч Жавзмаагийн Сандагсүрэн;
- Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын иргэн Сүхбаатарын Энхтулга;
- Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын иргэн Жигбаатарын Рэнцэнзаяа;
- Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын иргэн Дамдины Цэнгэлмаа
- Завхан аймгийн Улиастай сумын иргэн Дагвадоржийн Нямсүрэн;
- Завхан аймгийн Улиастай сумын иргэн Балжиннямын Жаргалсайхан
- Сэлэнгэ аймгийн Хушаат сумын “Хайрхан оргил уул”ХХК-ийн механикжуулагч Баянгийн Ганбат;
- Сэлэнгэ аймгийн Цагааннуур сумын “Ургацын хишиг”ХХК-ийн механикжуулагч Пүрэвнямын Баянмөнх;
- Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулаг сумын “Чагтай”ХХК-ийн механикжуулагч Хүрлээгийн Алтанхуяг;
- Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын “Их шинэстэй”ХХК-ийн механикжуулагч Раднаагийн Баярсайхан;
- Сэлэнгэ аймгийн Түшиг сумын “Бооцын тариа”ХХК-ийн механикжуулагч Болдбаатарын Өнөрцэнгэл;
- Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын “Бугант Ерөө буудай”ХХК-ийн механикжуулагч Жигжидийн Батбаяр;
- Сэлэнгэ аймгийн Түшиг сумын “Анхтамир”ХХК-ийн механикжуулагч Батболдын Насанбуян;
- Сэлэнгэ аймгийн Орхон сумын иргэн Уужинбаагийн Эрдэнэсан;
- Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын иргэн Санжаадоржийн Лхагвацэрэн;
- Орхон аймгийн Жаргалант сумын иргэн Норпилын Цэрэнсодном;
- Орхон аймгийн Жаргалант сумын “Алтан тошлой”ХХК-ийн механикжуулагч Дуламжавын Батхүү;
- Өвөрхангай аймгийн Баруунбаян-Улаан сумын иргэн Зундуйн Дамшигбазар;
- Баянхонгор аймгийн Эрдэнэцогт сумын иргэн Цэвэлмаагийн Ганбат;
- Ховд аймгийн Буянт сумын иргэн Мухамедийн Милихат;
- Ховд аймгийн Мянгад сумын иргэн Адраашийн Баатархан;
- Ховд аймгийн Ховд сумын иргэн Хасымын Сабиржан;
- Ховд аймгийн Жаргалант сумын иргэн Очирбатын Сүх-Очир;
- Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын иргэн Жанцангийн Бямбасүрэн;
- Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын “Алтан хажир”ХХК-ийн механикжуулагч Цэдэн-Ишийн Тэрбиш;
- Увс аймгийн Баруунтуруун сумын иргэн Батнасангийн Оюунцэцэг;
- Увс аймгийн Улаангом сумын иргэн Лосолын Алтай;
- Увс аймгийн Наранбулаг сумын иргэн Мөнхийн Цүлтэм;
- Төв аймгийн Борнуур сумын иргэн Зундуйн Энхтүвшин;
- Төв аймгийн Баянцогт сумын “Түмэн атар”ХХК-ийн механикжуулагч Борын Баясгалан;
- Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын иргэн Чойдоржийн Эрдэнэцэцэг;
- Хэнтий аймгийн Мөрөн сумын иргэн Жамцын Чинзориг.
Эх сурвалж: ХХААХҮЯ
Цаг үе
Үер, усны ослоос урьдчилан сэргийлэх "Бүү бас" аяныг улсын хэмжээнд өрнүүлж эхэллээ
Аялал, зугаалгын улирал эхэлсэнтэй холбогдуулан үер, усны ослоос урьдчилан сэргийлэх ажлыг эрчимжүүлэх хүрээнд Онцгой байдлын ерөнхий газраас "Усыг бүү бас" аяныг улсын хэмжээнд өрнүүлж эхэллээ. Тус аян нь хүүхэд, залуус, иргэд олон нийтэд эрсдэлийг таньж мэдэх, өөрийгөө болон бусдыг хамгаалах мэдлэг, дадлыг төлөвшүүлэхэд чиглэгдсэн бөгөөд олон талт арга хэмжээг хэрэгжүүлэх юм.
Энэ хүрээнд өнөөдөр Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд тус аяны нээлтийн арга хэмжээг зохион байгуулж, хүүхэд багачууд “Бяцхан аврагчийн аялал” 7 өртөөт аялалын тоглоомоор тоглож, “Үер, усны ослыг бууруулахад хүүхэд бидний оролцоо” санал хүсэлтийн самбарт уриалга сэтгэгдлээ үлдээн, хүүхдүүдийн флаш моб бүжиг, танин мэдэхүйн АХА тэмцээнд оролцож, гамшгаас өөрийгөө болон бусдыг хамгаалах, усанд осолдох үеийн анхны тусламж үзүүлэх мэдлэг дадлагад суралцлаа.
Арга хэмжээнд Монгол Улсын Шадар сайдын зөвлөх Ч.Урангоо, Онцгой байдлын ерөнхий газрын дарга, хошууч генерал Г.Ариунбуян, Монголын Улаан Загалмайн нийгэмлэгийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Н.Болормаа, Хүүхэд, гэр бүл, хөгжлийн газрын сургалт судалгаа мэдээллийн төвийн захирал М.Чанцалсүрэн нар оролцож, үер, усны аюул ослоос урьдчилан сэргийлэх мэдлэгээ дээшлүүлж, аюулгүй байдлаа хангахыг олон нийтэд уриалсан юм.
"Усыг бүү бас" аян нь гурван сарын турш үргэлжлэх бөгөөд эрсдэлийг үл тоомсорлох бус урьдчилан сэргийлэх, болзошгүй аюулаас өөрийгөө хамгаалах мэдлэг, соёлд суралцаж, аюулгүй амьдралын төлөө хамтдаа манлайлан оролцохыг нийт иргэд, олон нийтэд уриалж байна.
Монгол Улсын хэмжээнд сүүлийн 10 жилийн хугацаанд 45.446 удаагийн гамшиг, аюулт үзэгдэл, осол тохиолдож, 2623 иргэн амь насаа алдсаны 516 нь хүүхэд байна. Эдгээр амь насаа алдсан хүүхдүүдийн 45 хувь нь усны ослын улмаас эндсэн тоо баримт бүртгэгдсэн нь маш том сургамжийг өгч, хүн бүр урьдчилан сэргийлэгч байхыг сэрэмжлүүлж буй дохио юм.
Цаг үе
Өнгөрсөн онд улсын хэмжээнд 47 мянга орчим нэгж цус цуглуулжээ
Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвөөс “Цусны донорын дэлхийн өдөр”-ийг тохиолдуулан цусны донорууд болон донорын хөдөлгөөнийг дэмжин ажилладаг байгууллагуудыг алдаршуулах ёслолыг өчигдөр зохион байгуужээ.
Хүндэтгэлийн ёслолыг ЦССҮТ-ийн захирал Б.Нарантуяа нээж үг хэлсэн бөгөөд Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Чинбүрэн, А.Ариунзаяа, Л.Соронзонболд, ЭМЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Н.Эрдэнэбаяр, ДЭМБ-ын Монгол Улс дахь Суурин төлөөлөгч хатагтай Сокорро Эскаланте, МУЗН-ийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Н.Болормаа, Монголын донорын холбоо ТББ-ын ерөнхийлөгч М.Сосорбарам, БГД-ийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга П.Өлзийнаран болон бусад албаны төлөөлөл оролцлоо.
Ёслолын үеэр донор хамт олон, хүмүүнлэгийн үйлсийг дэмжигч болон сурталчлагч байгууллага зэрэг таван номинациар шилдэг хамтран ажиллагч байгууллагуудыг шалгаруулж талархал илэрхийлэн шагнал гардууллаа. Мөн цусны донорын хүмүүнлэгийн үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан “Топ донор” нэг, Алтан, Мөнгөн, Хүрэл болон Хүндэт донорын болзол хангасан 100 орчим донорыг алдаршуулж, хүндэтгэл үзүүллээ.
Монгол Улс 2016 оноос 100 хувь сайн дурын, авлагагүй цусны донорын тогтолцоонд бүрэн шилжсэн бөгөөд өнөөдрийн байдлаар 210 мянга гаруй бүртгэлтэй донортой, үүнээс 46 мянга орчим нь байнгын идэвхтэй донор байна. ЦССҮТ нь 2025 онд улсын хэмжээнд 47 мянга орчим нэгж цус цуглуулж, 129 мянга гаруй нэгж цус, цусан бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн эрүүл мэндийн байгууллагуудад нийлүүлсэн байна.
Цаг үе
Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно
|
Хур тунадас
Нутгийн хойд хэсгээр үүлэрхэг, бусад нутгаар солигдмол үүлтэй. Өдөртөө төв, зүүн аймгуудын нутгийн зарим газар, баруун болон говийн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно.
|
|
Салхи
Салхи нутгийн өмнөд хэсгээр баруун өмнөөс, бусад нутгаар баруун хойноос секундэд 5-10 метр, борооны өмнө түр зуур ширүүснэ.
|
|
Агаарын температур
Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Туул, Тэрэлж, Хэрлэн, Онон, Улз голын хөндий, Дорнод-Дарьгангын тал нутгаар 16-21 хэм, говийн бүс нутгийн баруун өмнөд хэсгээр 32-37 хэм, Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгийн хойд болон зүүн хэсгээр 26-31 хэм, бусад нутгаар 20-25 хэм дулаан байна.
|
