Цаг үе
Адууны нийлүүлгийн өвчнөөс эрүүлжүүлэх төслийн багийн гишүүдтэй уулзлаа
Япон Улсын Жайка ОУБ, Шинжлэх ухаан, технологийн газрын санжүүжилтээр Мал эмнэлгийн хүрээлэн (Монгол), Япон улсын Обихирогийн Хөдөө Аж Ахуй, Мал Эмнэлгийн Их Сургуультай хамтран “Халдварт өвчний судалгаа, хяналтын тогтолцоог боловсронгуй болгох замаар адууны нийлүүлгийн өвчнөөс эрүүлжүүлэх нь” шинжлэх ухаан технологийн төслийг хэрэгжүүлэн ажиллаж байна.
Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга А.Нарантуяа төслийн багийг хүлээн авч уулзан мал эмнэлгийн оролцоо хамтын ажиллагаа, адууны нийлүүлгийн өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх, адуунд хийгдэж буй шинжилгээ оношилгооны чадавх, хорио цээрийн хяналт, малын эмч, малчдыг мэдээ, мэдээллээр хангах зэрэг ажлын хэрхэн оновчтой хэрэгжүүлэх талаар ярилцлаа.
Төслийг Мал эмнэлгийн хүрээлэн хэрэгжүүлж, МЭХ-ийн Молекул генетикийн лаборатори, Эмгэг судлалын лаборатори, Үржлийн эмгэг даавар судлалын лабораторийн судлаачид, ХААИС-ийн Мал эмнэлгийн сургуулийн эх барих, мэс заслын зарим багш нар хамтран оролцоно.
Монгол Улсад нийлүүлгийн өвчнийг устгах эсвэл бүрэн хяналтанд оруулах зорилготой 4 жилийн хугацаатай хэрэгжих бөгөөд дараах ач холбогдолтой шинжлэх ухааны салбарын эрдэмтэд онцоллоо.
- Адууны өвчлөлийн өнөөгийн байдлыг сонгогдсон аймгуудад тандалт, хийх ялангуяа нийлүүлгийн өвчний байдал, Монголын адууны аж ахуйн салбар болон менежементийн тогтолцоог боловсронгуй болгох санал боловсруулах,
- Адууны нийлүүлгийн өвчний хяналтын тогтолцоо, генетикийн нөөцийн менежемент болох орчин үеийн малын эрүүл ахуйн болон үржлийн инженерчлэлийн чадамжийг сайжруулах. (Төв, Дорнод, Булган, Сэлэнгэ),
- Адууны нийлүүлгийн өвчний хяналт, оношлогоо, эрт илрүүлэг болон үржүүлгийн биотехнологийн мэдлэг болон арга барилд мэргэшсэн хүний нөөц бэлтгэх,
- Монгол Улсад мөрдөгдөх малын хорио цээрийн тогтолцооны загварыг боловсруулж Монгол Улсын засгийн газарт хүргүүлнэ.
2022 оны мал тооллогын дүнгээр Монгол Улс 4.8 сая толгой адуу тоолоогдсон бөгөөд Монгол, Тэс, Галшар, Мянгад, Өндөршил, Говь-шанх, Дархад зэрэг үүлдэр, омгийн адуу нутагшдаг. Монгол адууны өвөрмөц чанарт үндэслэн адууны гаралтай бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл, морин уралдаан, аялал жуулчлал, биологийн олон янз байдлын өвөрмөц онцлог, давуу талыг тусгасан шинэ үйлдвэрлэл, үйлчилгээ бий болгох бүрэн боломжтой гэж Мал эмнэлгийн ерөнхий газраас мэдээллээ.
Цаг үе
Европын хэд хэдэн улсад Палестиныг дэмжсэн жагсаал боллоо
Жагсагчид Их Британийг Израильд зэвсэг нийлүүлэхээ зогсоохыг шаардсан, Палестиныг чөлөөлөхийг уриалсан, Газын зурвас дахь цэргийн ажиллагааг зогсоохыг шаардсан олон төрлийн уриа лоозон барьсан юм. Мөн олон жагсагч эгнэн зогсож, Газын зурвас дахь мөргөлдөөний үеэр амь үрэгдсэн хүмүүсийн нэрсийг цээжиндээ зүүсэн юм. Тэд ийм аргаар дайны харгис хэрцгий байдлыг олон нийтэд илүү тодорхой ойлгуулахыг зорьж байна.
Цаг үе
Шадар сайд Н.Номтойбаяр Улсын онцгой комиссын шийдвэрийг танилцууллаа
Монгол Улсын Ерөнхий сайдаас өгсөн чиглэлийн дагуу Улсын онцгой комисс 2026.10.09 хуралдлаа. Хуралдааны шийдвэрийг Монгол Улсын Шадар сайд, Улсын Онцгой комиссын дарга Н.Номтойбаяр танилцуулав.
ОХУ-ын Эрхүү хотод тарваган тахалтай холбоотой байж болзошгүй нөхцөл байдал үүссэнтэй холбогдуулан Улсын онцгой комисс өндөржүүлсэн бэлэн байдалд ажиллаж байна. Өнгөрсөн шөнө ОХУ-ын Хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалах, хүний сайн сайхан байдал, эрүүл мэнд, эрүүл ахуйн асуудал хариуцсан холбооноос албан ёсны хариу иржээ. Шинжилгээний дүнгээр Ковид-19 болон риновирусын тус тус хоёр тохиолдол илэрсэн. Бусад аюултай халдварт өвчний шинж илрээгүй гэв.
Шадар сайдын өгсөн мэдээллээр баавгай суурьшлын бүсэд орж ирсэн дуудлага мэдээлэл 557 ирсэн, есөн баавгайг аюулгүй болгожээ. Шадар сайд Н.Номтойбаяр амиа алдсан иргэний ар гэрт Монгол Улсын Засгийн газар, Улсын онцгой комиссын нэрийн өмнөөс гүн эмгэнэл илэрхийллээ.
Засгийн газрын тогтоол гарч, Амьтны тухай хууль, Хил хамгаалах тухай хууль, Эрүүгийн хуулийг тус тус үндэслэн тусгайлан тогтоосон бүсэд баавгай агнах зөвшөөрөл олгох шийдвэр гарчээ. Тогтоосон байршлаас өөр газар, өөр зорилгоор ан агнасан тохиолдолд Эрүүгийн хууль үйлчлэхийг анхааруулж,хяналтаа сайжруулахыг орон нутгийн удирдлагуудад үүрэг, даалгавар өгсөн байна.
Мал, амьтны гоц халдварт ямааны годрон өвчнөөс сэргийлэх, зайлшгүй шаардлагаар хэрэглэх вакцин үйлдвэрлэх, нөөц бүрдүүлэхэд шаардагдах санхүүжилтийг Засгийн газрын нөөц сангаас гаргахаар шийдвэрлэсэн. Малын гоц халдвар өвчлөлтэй холбоотой асуудлаар малчид сонор сэрэмжтэй, хариуцлагатай байх шаардлагатайг Шадар сайд тэмдэглэлээ. Өвчний халдварын голомтыг таслан зогсоох зорилгоор устгасан малын тоо, малчин өрхийн мэдээллийг нарийвчлан гаргаж, малчдыг хохиролгүй болгох, цаашлаад буруутай этгээдээр хохирлыг төлүүлнэ гэлээ. Мөн аль болох устгал хийхгүй, малыг эрүүлжүүлэхэд анхаарч ажиллаж байгааг хэлэв.
Цаг үе
Баавгай орж ирэх эрсдэлтэй байршлуудад мэргэжлийн анчдын баг ажиллуулахыг Ерөнхий сайд үүрэг болголоо
Суурьшлын бүсэд хүрэн баавгай орж ирж, эрдэнэт хүний амь нас хохирсон эмгэнэлт явдал тохиолоо. Амь насаа алдсан иргэний ар гэр, төрөл төрөгсдөд Монгол Улсын Засгийн газрын нэрийн өмнөөс Ерөнхий сайд гүн эмгэнэл илэрхийлэв.
Хүний амь нас, эрүүл мэндэд аюул учруулж буй нөхцөл байдалтай холбогдуулан иргэдийн аюулгүй байдлыг хамгаалж, эрсдэлийг бууруулах шуурхай арга хэмжээ авч, салбар хоорондын нэгдсэн зохион байгуулалтаар хангаж ажиллахыг Улсын Онцгой комисс, Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам, Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны удирдлагуудад /2026.10.09/ үүрэг болголоо
Баавгай хүний аминд хүрч хөнөөж байхад хууль, дүрэм өөрчилье гэж ярьж, хугацаа алдах эрх бидэнд байхгүй. Эрх зүйн өөрчлөлтөөс өмнө одоо байгаа хуулийн хүрээнд иргэдээ хамгаалж, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг шуурхай авч ажиллахыг анхааруулав.
Цагдаа, дотоодын цэрэг, зэвсэгт хүчин, байгаль хамгаалагч, мэргэжлийн анчдын багийг эрсдэлтэй байршлуудад илгээх, мэргэжлийн байгууллагуудыг 24 цаг ажиллууллах, Улсын Онцгой комисс иргэдэд шаардлагатай мэдээллийг өдөр бүр хүргэж ажиллахыг даалгалаа.
Иргэдийн амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгийг хамгаалах болон баавгайг барих, тээвэрлэх, тохиромжтой нутагт нутагт шилжүүлэн тавих арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулахыг холбогдох албан тушаалтнуудад даалгасан, баавгайн унтуулгын буу, эм, урвалж бодис, багаж хэрэгслийг хил, гаалиар оруулж ирэх асуудлыг шуурхайн зохион байгуулахад шаардлагатай нэг тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг Засгийн газар шийдвэрлэсэн. Хэрэгжилтэд нь анхаарч ажиллах, техник, технологийн дэвшлээр баавгайн тоо толгойн мэдээллийг гаргахыг холбогдох албан тушаалтнуудад үүрэг болголоо.
