Улстөр нийгэм
Ажлын хэсэг төрийн бүтээмж, засаглалын шинэчлэлийн асуудлаар хуралдлаа
Төрийн бүтээмж, засаглалын шинэчлэлийн асуудлаар санал, дүгнэлт гаргах, холбогдох хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсэг 2026 оны гуравдугаар сарын 11-ний өдөр хуралдлаа. Хуралдааныг Улсын Их Хурлын гишүүн, ажлын хэсгийн ахлагч Ц.Сандаг-Очир чиглүүлж, Улсын Их Хурлын гишүүн Г.Уянгахишиг, С.Зулпхар, Б.Баярбаатар, Б.Хэрлэн нарын ирцтэйгээр эхлүүллээ.
Хуралдааны эхэнд 2017-2025 онд Удирдлагын академиас хийсэн судалгааны тайланг бүлэглэж гаргасан “Асуудал- үр дагавар- шийдэл”-ийн талаарх саналыг тус академийн захирал Д.Байгал танилцуулав. Тэрбээр, засаглал, төрийн байгууллага, төрийн албаны хүний нөөцийн бодлого, удирдлагын талаар болон төрийн албаны үнэт зүйлс, ёс зүй, эдийн засаг, төсвийн асуудал, нутгийн удирдлага, нийгмийн бодлогын хүрээнд тулгамдсан асуудал, үр дагавар, шийдлийн талаар дурдлаа.
Тухайлбал, парламентын хяналт бодит бус болж, сайд нар хууль тогтоох болон гүйцэтгэх үүргийг давхарлан хэрэгжүүлснээр ашиг сонирхлын зөрчил, бодлогын тогтворгүй байдал үүсдэг гэв. Иймд Улсын Их Хурлын гишүүн Засгийн газрын гишүүнээр давхар ажиллах хүрээг хуулиар хатуу хязгаарлах шаардлагагаас гадна засгийн газар ойр ойрхон өөрчлөгдөж, урт болон дунд хугацааны хөгжлийн бодлого тасалдах, салбар, яамд хоорондын уялдаа алдагддаг гэлээ.
Төрийн байгууллагын тухайд үр дүнг хэмжих шалгуур үзүүлэлт оновчтой биш, ажлын гүйцэтгэлийн тайлан нь ажил болж хэрэгжихгүй, гүйцэтгэлд суурилсан хариуцлага ба урамшуулал бодитой хэрэгждэггүй тул гүйцэтгэлийн удирдлагын эрх зүйн орчныг шинэчилж, байгууллага нэгж, албан хаагчийн төлөвлөгөөг нэг логикоор уялдуулах, хэмжигдэхүйц KPI-ийн стандарт гаргах, улирал тутмын ажлын эргэх холбоо, сайжруулалтын төлөвлөгөөг заавал хэрэгжүүлэх шаардлагатайг онцоллоо. Мөн тэрбээр, ёс зүйн зөрчлийг зөвхөн шийтгэлээр ойлгодог, урьдчилан сэргийлэлт, зөвлөгөө, дэмжлэгийн механизм сул байгаа нь жижиг зөрчил системийн том асуудал болж хуримтлагдсан гэв. Иймд шүгэл үлээгчийн хамгаалалт, дотоод зөвлөгөө өгөх сувгийг нэвтрүүлж, ажилд орох, гарах үед ёс зүйн зааварчилгаа өгөх, салбар бүрийн эрсдэлд тохирсон урьдчилан сэргийлэх гарын авлага, богино хугацааны сургалт хийх зэрэг шийдэл байгааг тэмдэглэв.
Үүний дараа Улсын Их Хурлын даргын зөвлөх С.Тэнгис төрийн бүтээмжийн чиглэлээр мэдээлэл өгсөн бөгөөд яриандаа төрийн алба, төрийн чиг үүрэг, засаглал, хяналтын тогтолцоо, цахим шилжилтийн асуудлаар хийсэн судалгаагаа танилцуулав. Тэрбээр, төрийн бүтээмж нь төрөөс зарцуулсан нөөцийг иргэдэд бодит үр дүн, үйлчилгээ болгон хувиргах үр ашиг, үр нөлөөг илэрхийлнэ хэмээн тодотгож, олон улсын жишгийн талаар харьцуулсан дүнг үзүүллээ. Өнгөрсөн таван жилийн хугацаанд Монгол Улсын төрийн үр ашиг нь ижил төстэй эдийн засагтай орнууд болон хөрш орнуудтай харьцуулахад буурсан үзүүлэлттэй байгааг дурдсан. Мөн тогтолцооны хувьд Төрийн албаны хууль 2019 онд хэрэгжиж эхэлснээс хойш 47 дүрэм журам дагалдаж гарсан, төрийн албан хаагчийн цалин хөлс, нийгмийн баталгааг салбарын 34 хуулиар нэмж зохицуулдаг, томилгоонд 86 хоног зарцуулдаг, Засгийн газрын төлөвлөгөөний хэрэгжилт болон албан хаагчийн гүйцэтгэл 59 хувийн зөрүүтэй байдаг нь тулгамдаж буй асуудал болж байгааг тэрбээр онцоллоо.
Засгийн газрын хяналт хэрэгжүүлэх газрын дарга Б.Батцэцэг процессийн дахин инженерчлэлийн судалгааны чиглэлээр танилцуулсан. Хүн төвтэй байх, процессыг бүхэлд нь шинжлэх, үр ашиг, бүтээмжийг дээд хэмжээнд хүргэх, цахим шилжилт, технологийг үр ашигтай, ухаалгаар ашиглах, хамтын ажиллагааг сайжруулах, тасралтгүй сайжруулалт ба хяналтыг тогтомол хэрэгжүүлж хэвших, удирдлагын манлайлал ба өөрчлөлтийн удирдлагаар хангах үндсэн зарчмыг баримталсан байна. Энэ хүрээнд төрийн захиргааны болон нутгийн захиргааны байгууллагын нийтлэг чиг үүргийн шинжилгээ хийсэн байна. Үүнд 636 байгууллагын батлагдсан орон тоо 39,269 бөгөөд нийт 36859 төрийн албан хаагч ажиллаж байгааг дурдлаа. Мөн тэрбээр, процессын дахин инженерчлэлийг төрийн шинэчлэлийн бодлогын түвшинд тусгаж, эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх, төрийн байгууллагын процессын удирдлагын нэгдсэн тогтолцоо, үндэсний чадавхийг бий болгох, төрийн байгууллагын үйл ажиллагааг өгөгдөлд суурилсан удирдлагад шилжүүлэх, төрийн үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг сайжруулахад процессын шинэчлэлийг чиглүүлэх зэрэг саналыг хэллээ.
Дээрх танилцуулгуудын дагуу гишүүд асуулт асууж, цаашид төрийн бүтээмж, засаглалын шинэчлэлийн талаар байр сууриа илэрхийлэв гэж Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Нэгдүгээр ангийн элсэлтийг E-Mongolia-аар зохион байгуулна
2026 оны 8 дугаар сарын 17-28-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17) болно.
Энэ хурал нь дэлхийн 197 улсын Засгийн газрын гишүүд, эрдэмтэн судлаач, хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн байгууллага нэгдэж цөлжилт, газрын доройтол, ган гачигтай тэмцэх хамгийн том Олон Улсын арга хэмжээ юм.
Хурал болохтой холбоотой нийслэлийн замын хөдөлгөөн, аюулгүй байдал, төрийн үйлчилгээний хэвийн ажиллагааг хангах зорилгоор боловсролын байгууллагуудын үйл ажиллагаанд дараах зохицуулалт хэрэгжүүлэхээр болжээ .
Цэцэрлэгийн бүртгэл
- 2026 оны 8 дугаар сарын 10–23-ны өдрүүдэд E-Mongolia системээр бүртгэнэ.
Нэгдүгээр ангийн элсэлт
- 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд E-Mongolia системээр бүртгэнэ.
- Энэ хугацаанд хүүхэд бүртгэх дэмжлэгийн баг сургуулиуд дээр ажиллахгүй.
Их, дээд сургуулийн хичээл
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 1-нээс цахимаар эхэлнэ.
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 14-нөөс танхимаар үргэлжилнэ.
Оюутны дотуур байр
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 13-наас оюутнуудыг дотуур байранд оруулж эхэлнэ.
Сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагааны зохицуулалт
- 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд нийслэлийн бүх сургууль, цэцэрлэгт ажлын байранд элсэлт, бүртгэл болон бусад аливаа арга хэмжээ зохион байгуулахгүй болно.
Улстөр нийгэм
Францад иргэд рүү зөвшөөрөлгүй сурталчилгааны дуудлага хийхийг хориглов
Франц улс иргэдийн урьдчилсан зөвшөөрөлгүйгээр бараа, үйлчилгээ сурталчлах зорилгоор утсаар холбогдохыг хориглосон шинэ хуулийг наймдугаар сарын 11-нээс хэрэгжүүлнэ. Уг зохицуулалт нь иргэдийг залхаасан борлуулалтын дуудлага болон залилангийн шинжтэй арилжааны үйл ажиллагаанаас хамгаалахад чиглэжээ.
Өмнө нь сурталчилгааны дуудлага хүлээн авахгүй байхыг хүссэн иргэд төрийн тусгай бүртгэлд утасны дугаараа оруулах шаардлагатай байсан ч зарим дуудлагын төв уг жагсаалтыг үл тоодог байжээ. Шинэ хуулиар харин аж ахуйн нэгжүүд хэрэглэгчээс урьдчилан зөвшөөрөл аваагүй тохиолдолд сурталчилгааны зорилгоор утсаар холбогдох эрхгүй болно. Иргэн өгсөн зөвшөөрлөө хүссэн үедээ цуцлах боломжтой.
Францын эрх баригчдын тооцоолсноор тус улсын иргэдийн дөрөвний гурав орчим нь долоо хоног бүр дор хаяж нэг удаа хүсээгүй сурталчилгааны дуудлага хүлээн авдаг бөгөөд олон хүн үүнээс ч олон дуудлагад өртдөг байна. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах 11 байгууллага 2024 онд хамтран шаардлага гаргаж, суурин болон гар утас руу ирдэг тасралтгүй сурталчилгааны дуудлагыг хориглохыг уриалж байжээ.
Хуулийг зөрчиж дуудлага хийсэн хувь хүнийг нэг дуудлага тутамд 75 мянга хүртэлх евро, аж ахуйн нэгжийг 375 мянга хүртэлх еврогоор торгох боломжтой. Харин хэрэглэгч өөрөө зөвшөөрсөн, эсвэл тухайн компанитай өмнө нь гэрээний харилцаатай бөгөөд шинэ үйлчилгээ санал болгож буй тохиолдолд хориг үйлчлэхгүй. Иргэд зөвшөөрөлгүй дуудлагын талаар төрийн цахим хуудсаар мэдээлэх боломжтой.
Шинэ хууль Францын зах зээлд үйлчилдэг гадаадын дуудлагын төвүүдэд нөлөөлөхөөр байна. Тухайлбал, Мароккогийн дуудлагын төвүүдийн орлогын 80 гаруй хувь Францын зах зээлээс бүрддэг бөгөөд тус улсын 40–50 мянган ажлын байр эрсдэлд орж болзошгүйг Мароккогийн хөдөлмөр эрхлэлтийн сайд мэдэгджээ.
Улстөр нийгэм
Засгийн газар энэ оныг дуустал санхүүгийн хэмнэлтийн горимд шилжинэ
Засгийн газрын 2026 оны наймдугаар сарын 5-ны өдрийн хуралдаанаар “Төсвийн санхүүжилтэд эрэмбэ тогтоож, төсвийн хэмнэлт, мөнгөн хөрөнгийн зохицуулалт хийх зарим арга хэмжээний тухай” тогтоолыг баталлаа.
Тогтоолоор төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэвэрт гарах нэг удаагийн тэтгэмж, орон нутгийн нэмэгдэл тэтгэмж, тэтгэвэр, хүүхдийн мөнгө, бүх төрлийн халамж, сургууль, цэцэрлэг болон сургалтын байгууллагын урсгал засвар, санхүүжилт, төрийн байгууллагын интернетийн төлбөр, байр ашиглалтын зардал, хууль, хүчний байгууллагын тээвэр, шатахууны зардал, дотоодын томилолт, хоол хүнс, нормын хувцасны зардал, COP17 олон улсын бага хурлын зардал, Засгийн газрын өр, орон нутгийн нөөц хөрөнгийн санхүүжилтийг хэвийн үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.
Харин дараах зардлыг хязгаарлахаар болсон байна. Үүнд:
- Олон улсын болон Засгийн газрын шийдвэртэйгээс бусад хурал, зөвлөгөөн, ой, тэмдэглэлт өдөр, найр наадам, соёлын арга хэмжээ;
- Урьдчилан төлөвлөсөн төрийн өндөр албан тушаалтны томилолтоос бусад гадаад томилолт, гадаадын зочин хүлээн авах зардал;
- Зайлшгүй шаардлагагүй тоног төхөөрөмж, тавилга, автомашин худалдан авах;
- Батлан хамгаалах, хууль зүйн салбараас бусад сургалт, дадлага;
- Хуулиар заавал мэдээлэхээс бусад кино, контент, хэвлэлийн зардал;
- Заавал олгохоос бусад тэтгэмж, урамшуулал.
Санхүүгийн хэмнэлтийн горимыг 2026 оны арванхоёрдугаар сарын 31 хүртэл мөрдөнө. Харин эрүүл мэндийн салбар уг хэмнэлтийн горимд хамрагдахгүй бөгөөд цэцэрлэг, сургуулийн хүүхдийн эрт илрүүлэг, вакцинжуулалт, томуу, томуу төст өвчний эсрэг арга хэмжээ зэрэг зайлшгүй шаардлагатай ажлууд төлөвлөгөөний дагуу үргэлжилнэ гэж Ерөнхий сайд Н.Учрал онцоллоо.
Мөн бүх шатны төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарт салбар бүрдээ урсгал зардлыг 20 хувиар бууруулах, нөхөн томилгоо хийхгүй байх, аялал, амралт, зугаалга, хамт олны урлаг, спортын арга хэмжээг зохион байгуулахгүй байх, төрийн албанд шинэ орон тоо бий болгохгүй байх, эрчим хүчний хэрэглээг хэмнэх, хурал, сургалтыг цахим хэлбэрт шилжүүлэх, төрийн албан хаагчдыг зарим өдрүүдэд цахимаар ажиллуулах арга хэмжээг үргэлжлүүлэхийг үүрэг болголоо.
Төсвийн сахилга бат сайжирч, эдийн засгийн нөхцөл байдал хэвийн болсон тохиолдолд эдгээр хязгаарлалтыг үе шаттайгаар сулруулах юм.
-
Улстөр нийгэм2021/05/03
Д.Сумъяабазар: Хүчирхэг сэтгүүл зүйн төлөөх үйлсэд амжилт хүсье
-
Цаг үе2019/09/19
Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй
-
Улстөр нийгэм2025/01/10
“Стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордын төрийн эзэмшлийн хувь, хэ...
-
Цаг үе2022/04/25
Гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн барилга угсралтын ажлын явцтай танилцлаа