Улстөр нийгэм
Хотын дарга "Тогтвортой байдлын тухай 2021" олон улсын цахим хуралд оролцлоо
Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Д.Сумъяабазар 2021 оны зургадугаар сарын 9-нд зохион байгуулсан Олон улсын санхүүгийн корпорацын “Тогтвортой байдлын тухай 2021” олон улсын цахим хуралд оролцлоо. Энэ удаагийн хурал Ёс зүй, тэгш хөгжил дэвшлийг дэмжих технологи, Нийгмийн ялгааг арилгах, олон нийтийн сайн сайхныг дэмжих итгэлцэл, харилцан ойлголцол, Нийгмийг илүү тэгш, чинээлэг, тэсвэр тэвчээртэй болгох өөрчлөлтүүд гэсэн сэдвүүдийн хүрээнд зохион байгуулагдсан.
Цахим хуралд Ирланд Улсын анхны эмэгтэй Ерөнхийлөгч Мэри Робинсон, НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөрийн сайн дурын элч, жүжигчин Дон Чидл, Дэлхийн Банкны Хөгжлийн бодлого, түншлэл хариуцсан захирал Мари Пангесту, Олон улсын санхүүгийн корпорацын захирал Махтар Диоп, Рокфеллер сангийн Ерөнхийлөгч Ражив Шах зэрэг төлөөлөгчид оролцлоо. Төлөөлөгчид хүртээмжтэй дэд бүтцийг бий болгоход шаардлагатай технологийн манлайлал, тогтвортой байдлыг хангасан санхүүжилтийн эх үүсвэр, дижитал болон олон нийтэд ээлтэй хотууд, хот суурин газрын хөдөлгөөний тулгамдсан асуудлуудаар дэлхийн өнцөг булан бүрээс оролцож, хэлэлцүүлэг өрнүүлэв.
Хурлын үеэр Нийслэлийн Засаг дарга Д.Сумъяабазар ухаалаг зорчилт хөдөлгөөн сэдвийн хүрээнд ярилцлага өгч, Улаанбаатар хотын дэд бүтэц болон тээврийн асуудлыг хэрхэн технологийн тусламжтайгаар шийдвэрлэх, технологийн салбарт манлайлж буй энтрепренер залуучуудыг хэрхэн дэмжиж ажиллах талаар санал бодлоо хуваалцлаа. Тэрбээр “Их хөдөлмөрлөж, хэлсэн амандаа хүр” гэж хэлсэн аавынхаа зөвлөгөөг байнга санадаг. Өндөр ёс суртахуун, хичээл зүтгэлтэй байхын зэрэгцээ зорилгоо зөв тодорхойлох нь нийгмийн тогтвортой байдал болон хөгжлийн тулгуур зарчим болохыг онцлов. Тогтвортой хөгжил нь Монгол Улсын урт хугацааны баримт бичиг болох “Алсын хараа 2050”-д тусгагдсан хөгжлийн бодлогын түлхүүр хэсэг юм.
Газар нутгийн хувьд Монгол Улс нь Бүгд Найрамдах Франц Улсаас гурав дахин том бөгөөд 3 сая гаруй хүн амтай тул дэлхийн хамгийн сийрэг суурьшилтай улс, орнуудын нэгт тооцогддог. Гэсэн хэдий ч Монгол Улсын нийт хүн амын тал хувь нь нийслэл Улаанбаатар хотод амьдарч байгаа бөгөөд үүнийг дагасан хотжилт, гэр хорооллын өрхүүдийн тоо өдрөөс өдөрт нэмэгдэж байна. Улмаар хотын төвлөрөл, агаарын бохирдол, хөрсний бохирдол, замын түгжрэл зэрэг асуудлууд нийслэл хотод тулгамдаж буй. Жишээ нь, нийслэлийн хэмжээнд бүртгэлтэй тээврийн хэрэгслийн тоо энэ жил 650.000-д хүрсэн нь нүүрстөрөгчийн ялгарал, авто зогсоолын хүрэлцээ, замын түгжрэлийн асуудлыг бий болгож байна.
Эдгээр асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс, Бүгд Найрамдах Солонгос Улс зэрэг өндөр хөгжилтэй улс, орнуудад нэвтрүүлээд буй зорчилт хөдөлгөөний ухаалаг шийдлүүдтэй танилцаж, цаашид Улаанбаатар хотын тээврийн удирдлагын тогтолцоонд дэвшилтэт технологи нэвтрүүлэх шаардлагатай байгааг Хотын дарга онцлов. Тэрбээр “Хэрэв бид хангалттай эрчим хүч үйлдвэрлэдэг болчихвол цахилгаан автобусны систем нэвтрүүлэх боломжтой болно. Жишээ нь, хотод тогтвортой нийтийн тээврийг хөгжүүлэх үүднээс 50 хувь нь цахилгаан, 50 хувь нь байгалийн хий ашигладаг хэрэгслүүдийг нэвтрүүлж болох бөгөөд үүнд такси ч хамрагдах боломжтой юм. Дэлхий нийтээрээ мэдээллийн технологид суурилсан хөгжлийн бодлогыг баримталж буй өнөөгийн цаг үед Улаанбаатар хотын хувьд ч мөн адил олон улсын жишигтэй хөл нийлүүлэн хөгжих шаардлагатай байна. Энэ хүрээнд цаашид бид мэдээллийн технологид суурилсан төслүүдийг хэрэгжүүлэхэд түлхүү анхаарч, хотын цахилгаан хангамжийг сайжруулах, нийтийн тээврийн салбарт ухаалаг, цахилгаан шийдлүүдийг нэвтрүүлэх замаар байгаль орчинд ээлтэй, ухаалаг, ногоон хотыг хөгжүүлэх бодлого баримтлан ажиллаж байна” хэмээн ярив.
Ухаалаг, цахим шийдлүүд нь Улаанбаатар хотын иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, төрийн үйлчилгээг иргэдэд түргэн, шуурхай хүргэх боломжийг бүрдүүлэх юм. Эдгээр арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай санхүүжилтийг төвлөрүүлэх, төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг хөгжүүлэхэд Олон улсын санхүүгийн корпорац зэрэг байгууллагуудын мэдлэг, туршлага чухал ач холбогдолтой. Иймээс мэргэжил арга зүйн туслалцаа үзүүлэх, төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд үр ашигтай хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлж хамтран ажиллахад Улаанбаатар хотын хувьд нээлттэй байгааг Засаг дарга Д.Сумъяабазар хурлын үеэр тэмдэглэв.
Цаашид Улаанбаатар хотыг байгаль орчинд ээлтэй, ухаалаг, олон улсын стандартад нийцсэн хот болгон хөгжүүлэх арга хэмжээнүүдийг үр дүнтэй хэрэгжүүлэхэд манлайлал хамгаас чухал. Үүнтэй уялдуулан зорилгоо зөв тодорхойлж, түүнийгээ тайлбарлаж ярилцах нь ойлголцол, итгэлцлийг бий болгодог гэдгийг Улаанбаатар хотын Захирагч онцоллоо. Ойлголцол, итгэлцлийг бий болгосноор урт хугацаандаа Улаанбаатар хот илүү тогтвортой цэцэглэн хөгжих юм.
Цахим хурлыг дараах холбоосоор хүлээн авч үзнэ үү. https://www.youtube.com/watch?v=TuJQ722cU38&t=10278sУлстөр нийгэм
Нэгдүгээр ангийн элсэлтийг E-Mongolia-аар зохион байгуулна
2026 оны 8 дугаар сарын 17-28-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17) болно.
Энэ хурал нь дэлхийн 197 улсын Засгийн газрын гишүүд, эрдэмтэн судлаач, хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн байгууллага нэгдэж цөлжилт, газрын доройтол, ган гачигтай тэмцэх хамгийн том Олон Улсын арга хэмжээ юм.
Хурал болохтой холбоотой нийслэлийн замын хөдөлгөөн, аюулгүй байдал, төрийн үйлчилгээний хэвийн ажиллагааг хангах зорилгоор боловсролын байгууллагуудын үйл ажиллагаанд дараах зохицуулалт хэрэгжүүлэхээр болжээ .
Цэцэрлэгийн бүртгэл
- 2026 оны 8 дугаар сарын 10–23-ны өдрүүдэд E-Mongolia системээр бүртгэнэ.
Нэгдүгээр ангийн элсэлт
- 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд E-Mongolia системээр бүртгэнэ.
- Энэ хугацаанд хүүхэд бүртгэх дэмжлэгийн баг сургуулиуд дээр ажиллахгүй.
Их, дээд сургуулийн хичээл
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 1-нээс цахимаар эхэлнэ.
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 14-нөөс танхимаар үргэлжилнэ.
Оюутны дотуур байр
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 13-наас оюутнуудыг дотуур байранд оруулж эхэлнэ.
Сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагааны зохицуулалт
- 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд нийслэлийн бүх сургууль, цэцэрлэгт ажлын байранд элсэлт, бүртгэл болон бусад аливаа арга хэмжээ зохион байгуулахгүй болно.
Улстөр нийгэм
Францад иргэд рүү зөвшөөрөлгүй сурталчилгааны дуудлага хийхийг хориглов
Франц улс иргэдийн урьдчилсан зөвшөөрөлгүйгээр бараа, үйлчилгээ сурталчлах зорилгоор утсаар холбогдохыг хориглосон шинэ хуулийг наймдугаар сарын 11-нээс хэрэгжүүлнэ. Уг зохицуулалт нь иргэдийг залхаасан борлуулалтын дуудлага болон залилангийн шинжтэй арилжааны үйл ажиллагаанаас хамгаалахад чиглэжээ.
Өмнө нь сурталчилгааны дуудлага хүлээн авахгүй байхыг хүссэн иргэд төрийн тусгай бүртгэлд утасны дугаараа оруулах шаардлагатай байсан ч зарим дуудлагын төв уг жагсаалтыг үл тоодог байжээ. Шинэ хуулиар харин аж ахуйн нэгжүүд хэрэглэгчээс урьдчилан зөвшөөрөл аваагүй тохиолдолд сурталчилгааны зорилгоор утсаар холбогдох эрхгүй болно. Иргэн өгсөн зөвшөөрлөө хүссэн үедээ цуцлах боломжтой.
Францын эрх баригчдын тооцоолсноор тус улсын иргэдийн дөрөвний гурав орчим нь долоо хоног бүр дор хаяж нэг удаа хүсээгүй сурталчилгааны дуудлага хүлээн авдаг бөгөөд олон хүн үүнээс ч олон дуудлагад өртдөг байна. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах 11 байгууллага 2024 онд хамтран шаардлага гаргаж, суурин болон гар утас руу ирдэг тасралтгүй сурталчилгааны дуудлагыг хориглохыг уриалж байжээ.
Хуулийг зөрчиж дуудлага хийсэн хувь хүнийг нэг дуудлага тутамд 75 мянга хүртэлх евро, аж ахуйн нэгжийг 375 мянга хүртэлх еврогоор торгох боломжтой. Харин хэрэглэгч өөрөө зөвшөөрсөн, эсвэл тухайн компанитай өмнө нь гэрээний харилцаатай бөгөөд шинэ үйлчилгээ санал болгож буй тохиолдолд хориг үйлчлэхгүй. Иргэд зөвшөөрөлгүй дуудлагын талаар төрийн цахим хуудсаар мэдээлэх боломжтой.
Шинэ хууль Францын зах зээлд үйлчилдэг гадаадын дуудлагын төвүүдэд нөлөөлөхөөр байна. Тухайлбал, Мароккогийн дуудлагын төвүүдийн орлогын 80 гаруй хувь Францын зах зээлээс бүрддэг бөгөөд тус улсын 40–50 мянган ажлын байр эрсдэлд орж болзошгүйг Мароккогийн хөдөлмөр эрхлэлтийн сайд мэдэгджээ.
Улстөр нийгэм
Засгийн газар энэ оныг дуустал санхүүгийн хэмнэлтийн горимд шилжинэ
Засгийн газрын 2026 оны наймдугаар сарын 5-ны өдрийн хуралдаанаар “Төсвийн санхүүжилтэд эрэмбэ тогтоож, төсвийн хэмнэлт, мөнгөн хөрөнгийн зохицуулалт хийх зарим арга хэмжээний тухай” тогтоолыг баталлаа.
Тогтоолоор төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэвэрт гарах нэг удаагийн тэтгэмж, орон нутгийн нэмэгдэл тэтгэмж, тэтгэвэр, хүүхдийн мөнгө, бүх төрлийн халамж, сургууль, цэцэрлэг болон сургалтын байгууллагын урсгал засвар, санхүүжилт, төрийн байгууллагын интернетийн төлбөр, байр ашиглалтын зардал, хууль, хүчний байгууллагын тээвэр, шатахууны зардал, дотоодын томилолт, хоол хүнс, нормын хувцасны зардал, COP17 олон улсын бага хурлын зардал, Засгийн газрын өр, орон нутгийн нөөц хөрөнгийн санхүүжилтийг хэвийн үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.
Харин дараах зардлыг хязгаарлахаар болсон байна. Үүнд:
- Олон улсын болон Засгийн газрын шийдвэртэйгээс бусад хурал, зөвлөгөөн, ой, тэмдэглэлт өдөр, найр наадам, соёлын арга хэмжээ;
- Урьдчилан төлөвлөсөн төрийн өндөр албан тушаалтны томилолтоос бусад гадаад томилолт, гадаадын зочин хүлээн авах зардал;
- Зайлшгүй шаардлагагүй тоног төхөөрөмж, тавилга, автомашин худалдан авах;
- Батлан хамгаалах, хууль зүйн салбараас бусад сургалт, дадлага;
- Хуулиар заавал мэдээлэхээс бусад кино, контент, хэвлэлийн зардал;
- Заавал олгохоос бусад тэтгэмж, урамшуулал.
Санхүүгийн хэмнэлтийн горимыг 2026 оны арванхоёрдугаар сарын 31 хүртэл мөрдөнө. Харин эрүүл мэндийн салбар уг хэмнэлтийн горимд хамрагдахгүй бөгөөд цэцэрлэг, сургуулийн хүүхдийн эрт илрүүлэг, вакцинжуулалт, томуу, томуу төст өвчний эсрэг арга хэмжээ зэрэг зайлшгүй шаардлагатай ажлууд төлөвлөгөөний дагуу үргэлжилнэ гэж Ерөнхий сайд Н.Учрал онцоллоо.
Мөн бүх шатны төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарт салбар бүрдээ урсгал зардлыг 20 хувиар бууруулах, нөхөн томилгоо хийхгүй байх, аялал, амралт, зугаалга, хамт олны урлаг, спортын арга хэмжээг зохион байгуулахгүй байх, төрийн албанд шинэ орон тоо бий болгохгүй байх, эрчим хүчний хэрэглээг хэмнэх, хурал, сургалтыг цахим хэлбэрт шилжүүлэх, төрийн албан хаагчдыг зарим өдрүүдэд цахимаар ажиллуулах арга хэмжээг үргэлжлүүлэхийг үүрэг болголоо.
Төсвийн сахилга бат сайжирч, эдийн засгийн нөхцөл байдал хэвийн болсон тохиолдолд эдгээр хязгаарлалтыг үе шаттайгаар сулруулах юм.
