Улстөр нийгэм
“Тавантолгой” ХК-ийг 2021 оны “Шилдэг ил тод компани”-аар шалгарууллаа
Эдийн засгийн суурь салбарын эд эс болсон уул уурхайн компаниудаас орон нутгийн өмчит “Тавантолгой” ХК-ийг 2021 оны ШИЛДЭГ ИЛ ТОД компаниар шалгарууллаа.
Тус шагналыг “Тавантолгой” ХК-ийн Улаанбаатар хот дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Ганболд орчин үеийн салбар үүсч хөгжсөний 99 жилийн ойг угтан УУХҮЯ-аас зохион байгуулдаг оны шилдэг аж ахуйн нэгж шалгаруулах арга хэмжээний үеэр гардаг авлаа.
Шилдэг аж ахуйн нэгжүүдэд батламж гардуулах ёслолын үеэр УУХҮ-ийн сайд Г.Ёндон цар тахалтай бэрх цаг үед улс орныхоо ачааны хүндийг үүрсэн уурхайчдадаа талархаад, ирэх жил уул уурхайн салбарын 100 жилийн ой тохиож буйд бэлгэшээж байгаагаа илэрхийллээ. Мөн Монгол Улсын томоохон бодлогын баримт бичгүүд, Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн хүрээнд энэ Засгийн газар уул уурхайн салбарт нээлттэй, либерал бодлого баримталж, хөрөнгө оруулалтын орчныг улам сайжруулахаар зорьж буйг тэрбээр онцлоод дараах аж ахуйн нэгжүүдийг оны шилдэгээр батламжлав.
- 1. Геологи-хайгуулын шилдэг байгууллага: “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ
- 2. Шилдэг технологи нэвтрүүлэгч: “Орика монголиа” ХХК
- 3. Тэргүүний нөхөн сэргээгч: “Уулс заамар” ХХК
- 4. Шилдэг ханган нийлүүлэгч: “Мера” ХХК
- 5. Шилдэг зураг төсөл зохиогч: “Рояал рэнж” ХХК
- 6. Шилдэг туслан гүйцэтгэгч: “Монгол майнинг энд эксплорэйшн” ХХК
- 7. Шилдэг ил тод компани - “Тавантолгой” ХК
Энэ жилийн шалгаруулалтын хувьд “Шилдэг ил тод компани” гэсэн ангилал шинээр орж ирсэн бөгөөд УУХҮ-ийн Сайдын 2021 оны 12 дугаар сарын 7-ны өдрийн А/289 тоот тушааалд заасны дагуу шалгарууллаа. Ингэхдээ Монголын ОҮИТБС-д өгсөн ил тодын тайлангийн сүүлийн гурван жилийн үзүүлэлт, шилэн данс хөтлөлт, худалдан авалтын мэдээллээ компанийн цахим хуудсаар нээлттэй мэдээлсэн эсэх зэрэг мэдээллийн ил тод байдлыг нь үндэслэн олгосон юм. “Тавантолгой” ХК-ийн хувьд сүүлийн гурван жилийн хугацаанд ил тодын нэгтгэл тайлангаа тасралтгүй өгсөн бөгөөд хараат бус хянан нэгтгэлийн дараа тайлангийн зөрүү хамгийн багатай байжээ.
Монголын ОҮИТБС-ын цахим тайлангийн системд сүүлийн гурван жил ил тодын тайлангаа тууштай өгсөн нийт 28 компани бүртгэлтэй байна. Эдгээр компанийн тайлагналын зөрүүг доорх дүрслэлд үзүүлэв.
Д.Ганболд: Ил тод байгаадаа ямагт бахархаж явдаг
Энэ оны шилдэг ил тод компаниар шалгарсан “Тавантолгой” ХК-ийн Улаанбаатар дахь төлөөлөгчийн газрын захирал Д.Ганболдтой шагнал гардуулах үйл ажиллагааны дараа цөөн хором ярилцлаа.
-Монголын ОҮИТБС-ын цахим тайлангийн системд 4000 гаруй тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч бүртгэлтэй байдаг. Тэдгээрээс шигшигдэж “Шилдэг ил тод компани” болсонд баяр хүргэе. Та баярын сэтгэгдлээ хуваалцана уу?
-Юуны өмнө ийм том шагнал авсандаа манай компанийн хамт олон маш баяртай байна. Бид өнөөдөр шинэ жилээ тэмдэглэж байгаа. Баяр дээр маань баяр нэмлээ. Манай хамт олон жил оны шилдэг болж, УУХҮЯ-наас шагнал авдаг. Заримыг нь олон дахин авсан удаа ч бий. Гэхдээ өмнө нь “Шилдэг ил тод компаани” гэдэг шагнал байгаагүй шүү дээ. Бидний хувьд анх удаа өгч буй энэ шагналын эзэн болж байгаадаа баяртай байна.
Манай компани анх 2008 онд Монголынхоо нүүрсийг экспортод гаргаж байснаараа бахархдаг. Энэ замналаа эргээд харахад нэлээд том ажил байж. Улс болон аймгийн төсөвт татвар хураамж төвлөрүүлж, хувьцаа эзэмшигчдэдээ ногдол ашгийг нь байж болох хамгийн дээд хэмжээнд л тарааж ирсэн. Ийм ил тод байгаадаа бид ямагт бахархаж явдаг. “Тавантолгой” ХК бол 20 гаруй улсын 2600 гаруй хувьцаа эзэмшигчдээс бүрдсэн, төрийн болоод хувийн хэвшлийн хамтарсан орон нутагт бүртгэлтэй компани. Бид орон нутгийнхаа төсвийн 70 хувийг бүрдүүлдэг. Ямар ч байсан улсын ачаанаас нэг ч гэсэн аймгийг хөнгөлдөг.
-“Тавантолгой” ХК-ийн хувьд ил тод байдлыг хангах нь хэр зэрэг чухал вэ?
-Маш их ач холбогдолтой. Бид Монгол Улсын Компанийн тухай хуулийн дагуу үйл ажиллагаа явуулдаг. Өмчлөлийн хувьд 51:49 гэсэн харьцаатай, төрийн өмч давамгайлсан компани. Энэ олон жилийн турш компанийн засаглалын хувьд маш зөв бүтцээр үйл ажиллагаа явуулж байгааг цаг хугацаа харуулж байна. Бусад компани эрсдэлд ордог, дампуурдаг. Манайх бол байнгын өсөлттэй явдаг. Хэдийгээр сүүлийн хоёр жил цар тахлын улмаас нүүрсний экспорт багассан ч гэсэн компанийн тайлан баланс эерэг байгаа. Энэ нь компанийн нэлээд олон төлөвлөгөө биелээгүй боловч ажилчдын маань амьдрал ахуй, үндсэн суурь үзүүлэлтүүд хэвийн байгаа гэсэн үг.
-Уул уурхайн компаниуд тогтвортой үйл ажиллагаа явуулахад орон нутагтай ойлголцоно гэдэг их том сорилт байдаг. Компани ил тод байдлаа сайжруулснаар тэрхүү сорилтыг даван туулахад ямар ач холбогдолтой гэж та боддог вэ?
- Ил тод байдал гэдэг бол уул уурхайн компанийн үйл ажиллагааны маш чухал зарчмын нэг. Бид компаниа аймагтаа сурталчилдаггүй. Гэхдээ компани дотор ил тод засаглал явж байдаг. Тэр ч утгаараа янз бүрийн авлига, албан тушаалын асуудлаас ангид байдаг. Үүний зэрэгцээ орон нутгийн иргэдтэйгээ маш нягт холбоотой ажилладаг. Манай компанийн төрийн өмчийн талаас тавигдаж байгаа ТУЗ-ийн гишүүд маань орон нутгийн иргэдийн хурлын төлөөлөгчид байдаг. Энэ нь нийгмийн хариуцлага, ил тод байдлын хүрээнд маш олон ажил хийж, нээлттэй байхад их нөлөөлдөг. Энэ жилийн хувьд 300-аад оюутны сургалтын төлбөрийг дааж байна. Олон жилийн турш ингэж явж ирснийг орон нутгийн иргэд маань мэддэг. Бид ч мэдээллээр сайн хангахыг хичээдэг. Ингэж л ажиллаж ирсэн.
Улстөр нийгэм
Ерөнхий сайд Н.Учрал: Хөрөнгө оруулагчдад тулгарч буй саад бэрхшээлийг арилгана
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал Япон Улс дахь албан ёсны айлчлалынхаа хүрээнд /2026.09.30/ Японы бизнес эрхлэгчидтэй уулзалт хийж, хөрөнгө оруулагчдын санал хүсэлтийг хүлээн авч, шуурхай шийдвэрлэхээ илэрхийллээ.
Монголд хөрөнгө оруулагч Япон компаниуд төсөл, хөтөлбөрөө Ерөнхий сайдад танилцуулсан юм. Тухайлбал, Aeronext компани 2023 оноос хойш ЖАЙКА-ын санхүүжилтээр Монголд дроноор цус тээвэрлэж эхэлжээ. Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвөөс 23 байршилд дроноор цус хүргэдэг. Цаашид Монголд дрон үйлдвэрлэдэг, засварладаг болохоор ажиллаж байна. Үүнийг бодит ажил хэрэг болгоход Монгол Улсын Засгийн газар дэмжлэг үзүүлж ажиллахыг хүслээ.
Мөн чухал ашигт малтмалын чиглэлээр хамтран ажиллах өргөн боломж байгааг Японы талаас онцолсон. 2016 онд хүчин төгөлдөр болсон Эдийн засгийн түншлэлийн тухай хэлэлцээрийг үр дүнтэй хэрэгжүүлэхэд Японы тал Монгол Улсаас худалдан авалт хийх нь чухал гэдгийг илэрхийлэв.
Ерөнхий сайд Н.Учрал Монголд бизнес эрхлэхэд тулгарч буй саад бэрхшээлийг арилгахад Засгийн газар шуурхай анхаарч ажиллана гэдгийг илэрхийлэв. Мөн Японы банк санхүүгийн салбарын төлөөлөл бодит сонирхлоо илэрхийлбэл нягт хамтран ажиллахад бэлэн гэлээ.
Ирэх онд тохиох Монгол Улс, Япон Улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 55 жилийн ойг шинэ бизнесийн түншлэлээр угтах нь нэн чухал. Монгол Улсад Японы Гадаад худалдааг дэмжих байгууллага (ЖЕТРО) хөрөнгө оруулалтыг бодит ажил болгоход чухал үүрэг гүйцэтгэнэ гэдэгт итгэлтэй байгааг тодотгов. Монгол Улсад ЖЕТРО-ын Төлөөлөгчийн газар байгуулах талаар ярилцав.
Монгол Улсын Засгийн газар хувийн хэвшлийг дэмжих, бизнес, хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулах, зөвшөөрлийн шат дамжлагыг бууруулах, хөрөнгө оруулагчдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалсан тогтвортой, өрсөлдөх чадвартай орчныг бүрдүүлэхэд тусгайлан анхаарал хандуулж байгааг Ерөнхий сайд Н.Учрал онцоллоо.
Улстөр нийгэм
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учралын Япон улс дахь албан ёсны айлчлалын үр дүн
“Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлын өргөтгөлийн 158.3 тэрбум иенийн хөгжлийн санхүүжилтэд гарын үсэг зурав. Жилд хүлээн авах зорчигчийн хүчин чадал 1.6 саяас 5.2 саяд хүрч, 3.2 дахин нэмэгдэнэ.
- Газрын тосны бүтээгдэхүүн хадгалах агуулахын цогцолбор байгуулахад хамтарна. Монгол Улс 1 сарын хэрэглээгээ нөөцлөх түлш, шатахууны савтай болно.
- Давхар татвар, Нийгмийн хамгааллын хэлэлцээр байгууллаа.
- Монгол Улсаас Япон улс руу чиглэсэн экспортын бараа, бүтээгдэхүүнийг нэмэгдүүлнэ.
- Япон улсын ”POWERR Asia” санаачилгын хүрээнд уур амьсгалын өөрчлөлт, карбон кредит, сэргээгдэх эрчим хүчний чиглэлд хамтарч ажиллана.
- “Инженер, технологийн дээд боловсрол (MJEED)” буюу “1000 инженер”-ийн төслийн дараагийн үе шатыг хэрэгжүүлнэ.
- Японы улсын гадаад худалдааг дэмжих (ЖЕТРО) байгууллага манай улсад төлөөлөгчийн газраа нээнэ. Тус улсын хөрөнгө оруулагчид, ЖДҮ, технологийн компаниуд үйл ажиллагаа явуулах боломж бүрдэнэ.
- Хоёр шатлалтай "ЖАЙКА"-гийн ЖДҮ-ийг дэмжсэн зээлийг үргэлжлүүлнэ.
- "Буянт-Ухаа" нисэх буудлыг орон нутгийн нислэгт ашиглах менежментийг хийх, хурдан галт тэрэгний яриа хэлцлийг эрчимжүүлнэ.
- Японы "Aeronext Inc" компани монгол инженерүүдтэй хамтарч дрон үйлдвэрлэдэг, засварладаг тогтолцоог нэвтрүүлэхээр яриа хэлцлээ эхлүүлэв.
- Ногоон устөрөгчийн төсөл, чухал ашигт малтмалын салбарын хамтын ажиллагааг ярилцав. Ногоон санхүүжилтийг дэмждэг бүх байгууллагуудаар дамжуулан Монголд хэрэгжүүлэх том төслүүдийг санхүүжүүлнэ.
Улстөр нийгэм
Монгол, Японы хамтарсан төслүүдийн хэрэгжилтийн талаар хэлэлцэв
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал Япон Улсад хийж буй албан ёсны айлчлалынхаа хүрээнд ЖАЙКА-ын Ерөнхийлөгч Танака Акихиког хүлээн авч уулзлаа. Уулзалт 2026 оны есдүгээр сарын 29-нд Токио хотноо болов.
Ерөнхий сайд Япон Улсын Засгийн газрын хөгжлийн албан ёсны тусламж Монгол Улсын ардчиллыг бэхжүүлэх, нийгэм, эдийн засгийн тогтвортой хөгжлийг дэмжихэд чухал хувь нэмэр оруулж ирснийг онцлов. Мөн ЖАЙКА судалгаанд тулгуурласан, үр өгөөжтэй төсөл, хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлж буйд талархал илэрхийллээ.
Талууд “Чингис хаан” олон улсын нисэх буудлын өргөтгөлийн төслийн хэрэгжилтийн талаар ярилцав. Ерөнхий сайд төслийг хэрэгжүүлэх хугацаанд “Буянт-Ухаа” олон улсын нисэх буудлыг дотоодын нислэгт ашиглах, агаарын тээврийн салбарын тогтвортой үйл ажиллагааг хангах чиглэлээр хамтран ажиллах хүсэлт тавьжээ. ЖАЙКА-ын Ерөнхийлөгч уг төслийг амжилттай хэрэгжүүлэхийн төлөө ажиллахаа илэрхийлэв.
Мөн Улаанбаатар хотод газрын тосны бүтээгдэхүүн хадгалах агуулахын цогцолбор байгуулах төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулах асуудлыг хэлэлцлээ. Энэ ажлыг Япон Улсын Засгийн газрын “POWERR Asia” санаачилгын хүрээнд эхлүүлэхэд ЖАЙКА дэмжлэг үзүүлэхээ мэдэгдэв.
Уулзалтаар чухал ашигт малтмалын чиглэлээр Япон Улсын Метал, эрчим хүчний аюулгүй байдлын байгууллага (ЖОГМЭК)-тай хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, Монгол Улсад Японы Гадаад худалдааг дэмжих байгууллагын (ЖЕТРО) төлөөлөгчийн газар байгуулах саналыг хэрэгжүүлэх талаар ярилцжээ.
Түүнчлэн дэд бүтцийн чадавхыг сайжруулах, хүний нөөцийг хөгжүүлэх, цахим аюулгүй байдлыг хангах төсөл, хөтөлбөрүүдийн талаар санал солилцов. Эрүүл мэнд, байгаль орчин, нийгмийн хамгааллын салбарын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх нь ач холбогдолтой гэдэгт талууд санал нэгдлээ.
Япон Улсын Засгийн газар Монгол Улсад 1977–2025 онд зээл, буцалтгүй тусламж, техникийн хамтын ажиллагааны хүрээнд нийт 3.3 тэрбум ам.долларын дэмжлэг үзүүлжээ.
