Улстөр нийгэм
ХӨСҮТ: Цэцэрлэг, сургууль эхэлсэнтэй холбоотой вирусийн тархалт нэмэгдэж байна
Халдварт өвчин судлалын үндэсний төвөөс өнөөдөр /2025.02.14/ ээлжит мэдээллээ хийлээ.
ХӨСҮТ-ийн Вирус судлалын тасгийн эрхлэгч, доктор Ц.Наранзул:
-2025 оны зургадугаар долоо хоногийн вирус судлалын тандалтын мэдээг танилцуулъя. Вирусийн тархалт шинжилгээ хийлгэсэн хүмүүсийн 60.9 хувьд зургаан төрлийн эмгэг төрүүлэгч илэрсэн. Өмнөх тавдугаар долоо хоногтой харьцуулахад, энэ тоо хэмжээ 18.9 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байна. Сүүлийн долоо хоногт вирусийн тархалт нэмэгдсэн нь сургууль, цэцэрлэгийн хөдөлгөөнтэй холбоотой гэж үзэж байна. Зургаан төрлийн эмгэг төрүүлэгчийг задлавал реновирус, амьсгалын замын синцитиал вирусийнн халдвар давамгайлах хандлагатай буюу тус бүр 20.3 хувийг эзэлж байна. Ялангуяа реновирус вирусийн тархалт 14.3 хувиар нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байна.
Дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагасын сэрүүн бүсийн улс орнуудад улирлын томуугийн идэвхжил өндөр түвшинд байна.
- Европын улс орнуудад улирлын томуугийн вирусийн бүх хэв шинж, Хойд Америкийн орнуудад томуугийн А вирус, Азийн улс орнуудад А(H1N1)pdm09 вирус давамгайлан орчилд байна.
- SARS-CoV-2 вирусийн идвэхжил Европ, Өмнөд Америк, Өмнөд Азийн улс орнуудад өндөр байна.
- Сармагчны цэцэг өвчний 2025 оны хоёрдугаар сарын 1-ний байдлаар анх бүртгэгдсэн 2022 оноос хойш нийт 128 оронд 123 мянга гаруй бүртгэгдээд байна. Мөн өчигдрийн ирсэн мэдээллээр Франц улсад сармагчны цэцэг өвчний нэг, Тайланд улсад гурван тохиолдол, Бангладеш улсад зика вирусийн халдварын толхиолдлууд бүртгэгдсэн байна.
Иймээс манай иргэд гадаад улс орнуудад албан болон албан бусаар зорчих, удаан хугацаагаар амралтаа өнгөрөөх, аялах байдлаар нилээд явдаг тул та бүхэн маань өөрсдийгөө хамгаалах, тухайн очиж буй улс орнуудад ямар өвчлөл зонхилж байгааг судлах, юуг анхаарах, ямар вакцин хийлгээд явах талаар мэдээлэл зөвлөмж авах бүрэн боломжтой.
Менингококкт халдвар 5-6 жилийн зайтай хүн амын дунд дэгдэлтийг үүсгэдэг ба 2019 онд дэгдэлт бүртгэгдснээс хойш 5-6 жил болж байна. Сүүлийн 10 жилийн менингококкт халдварын хөдлөл зүйг сараар авч үзвэл 1-5 дугаар сард өндөр бүртгэгддэг зүй тогтол байна. Өнгөрсөн 2024 оноос эхлэн ирэх жилүүдэд нэмэгдэж, тогтвортой хугацаанд үргэлжлэх хандлага ажиглагдаж байгааг эмч нар онцоллоо.
Иймээс иргэд дараах зөвлөмжийг байнгын дагаж мөрдөөрэй.
- Амны хаалт зөв газарт зөв зүүж, зөв хаях
- Дотоод орчны чийгтэй цэвэрлэгээ
- Агаар сэлгэлт
- Гараа бохирдсон тухай бүр савандаж угаах
- Хүүхдийн байгууллагуудад шинж тэмдгийн тандалт
- Зовиур илэрвэл эмчид хандах, эмчээс зөвлгөө авах
- Дархлаагээ дэмжих
- Дулаан хувцаслах
- Хамар хоолой амны хөндийн архаг үрэвслийг эрт илрүүлж эмчлэх
- Шим тэжээлтэй хоол хэрэглэх
- Сайн унтаж амрах
- Хүүхдийг үнсэхгүй байх
- Онцын шаардлагагүй бол олон нийтийн газраар явахгүй байх, гэртээ зочин урихгүй байх, цайллага, уулзалт зохион байгуулахдаа онцгой анхаарах
- Зөв мэдээллийг зөв сувгаар авах
Улстөр нийгэм
Нэгдүгээр ангийн элсэлтийг E-Mongolia-аар зохион байгуулна
2026 оны 8 дугаар сарын 17-28-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотод НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17) болно.
Энэ хурал нь дэлхийн 197 улсын Засгийн газрын гишүүд, эрдэмтэн судлаач, хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн байгууллага нэгдэж цөлжилт, газрын доройтол, ган гачигтай тэмцэх хамгийн том Олон Улсын арга хэмжээ юм.
Хурал болохтой холбоотой нийслэлийн замын хөдөлгөөн, аюулгүй байдал, төрийн үйлчилгээний хэвийн ажиллагааг хангах зорилгоор боловсролын байгууллагуудын үйл ажиллагаанд дараах зохицуулалт хэрэгжүүлэхээр болжээ .
Цэцэрлэгийн бүртгэл
- 2026 оны 8 дугаар сарын 10–23-ны өдрүүдэд E-Mongolia системээр бүртгэнэ.
Нэгдүгээр ангийн элсэлт
- 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд E-Mongolia системээр бүртгэнэ.
- Энэ хугацаанд хүүхэд бүртгэх дэмжлэгийн баг сургуулиуд дээр ажиллахгүй.
Их, дээд сургуулийн хичээл
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 1-нээс цахимаар эхэлнэ.
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 14-нөөс танхимаар үргэлжилнэ.
Оюутны дотуур байр
- 2026 оны 9 дүгээр сарын 13-наас оюутнуудыг дотуур байранд оруулж эхэлнэ.
Сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагааны зохицуулалт
- 2026 оны 8 дугаар сарын 17–28-ны өдрүүдэд нийслэлийн бүх сургууль, цэцэрлэгт ажлын байранд элсэлт, бүртгэл болон бусад аливаа арга хэмжээ зохион байгуулахгүй болно.
Улстөр нийгэм
Францад иргэд рүү зөвшөөрөлгүй сурталчилгааны дуудлага хийхийг хориглов
Франц улс иргэдийн урьдчилсан зөвшөөрөлгүйгээр бараа, үйлчилгээ сурталчлах зорилгоор утсаар холбогдохыг хориглосон шинэ хуулийг наймдугаар сарын 11-нээс хэрэгжүүлнэ. Уг зохицуулалт нь иргэдийг залхаасан борлуулалтын дуудлага болон залилангийн шинжтэй арилжааны үйл ажиллагаанаас хамгаалахад чиглэжээ.
Өмнө нь сурталчилгааны дуудлага хүлээн авахгүй байхыг хүссэн иргэд төрийн тусгай бүртгэлд утасны дугаараа оруулах шаардлагатай байсан ч зарим дуудлагын төв уг жагсаалтыг үл тоодог байжээ. Шинэ хуулиар харин аж ахуйн нэгжүүд хэрэглэгчээс урьдчилан зөвшөөрөл аваагүй тохиолдолд сурталчилгааны зорилгоор утсаар холбогдох эрхгүй болно. Иргэн өгсөн зөвшөөрлөө хүссэн үедээ цуцлах боломжтой.
Францын эрх баригчдын тооцоолсноор тус улсын иргэдийн дөрөвний гурав орчим нь долоо хоног бүр дор хаяж нэг удаа хүсээгүй сурталчилгааны дуудлага хүлээн авдаг бөгөөд олон хүн үүнээс ч олон дуудлагад өртдөг байна. Хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах 11 байгууллага 2024 онд хамтран шаардлага гаргаж, суурин болон гар утас руу ирдэг тасралтгүй сурталчилгааны дуудлагыг хориглохыг уриалж байжээ.
Хуулийг зөрчиж дуудлага хийсэн хувь хүнийг нэг дуудлага тутамд 75 мянга хүртэлх евро, аж ахуйн нэгжийг 375 мянга хүртэлх еврогоор торгох боломжтой. Харин хэрэглэгч өөрөө зөвшөөрсөн, эсвэл тухайн компанитай өмнө нь гэрээний харилцаатай бөгөөд шинэ үйлчилгээ санал болгож буй тохиолдолд хориг үйлчлэхгүй. Иргэд зөвшөөрөлгүй дуудлагын талаар төрийн цахим хуудсаар мэдээлэх боломжтой.
Шинэ хууль Францын зах зээлд үйлчилдэг гадаадын дуудлагын төвүүдэд нөлөөлөхөөр байна. Тухайлбал, Мароккогийн дуудлагын төвүүдийн орлогын 80 гаруй хувь Францын зах зээлээс бүрддэг бөгөөд тус улсын 40–50 мянган ажлын байр эрсдэлд орж болзошгүйг Мароккогийн хөдөлмөр эрхлэлтийн сайд мэдэгджээ.
Улстөр нийгэм
Засгийн газар энэ оныг дуустал санхүүгийн хэмнэлтийн горимд шилжинэ
Засгийн газрын 2026 оны наймдугаар сарын 5-ны өдрийн хуралдаанаар “Төсвийн санхүүжилтэд эрэмбэ тогтоож, төсвийн хэмнэлт, мөнгөн хөрөнгийн зохицуулалт хийх зарим арга хэмжээний тухай” тогтоолыг баталлаа.
Тогтоолоор төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэвэрт гарах нэг удаагийн тэтгэмж, орон нутгийн нэмэгдэл тэтгэмж, тэтгэвэр, хүүхдийн мөнгө, бүх төрлийн халамж, сургууль, цэцэрлэг болон сургалтын байгууллагын урсгал засвар, санхүүжилт, төрийн байгууллагын интернетийн төлбөр, байр ашиглалтын зардал, хууль, хүчний байгууллагын тээвэр, шатахууны зардал, дотоодын томилолт, хоол хүнс, нормын хувцасны зардал, COP17 олон улсын бага хурлын зардал, Засгийн газрын өр, орон нутгийн нөөц хөрөнгийн санхүүжилтийг хэвийн үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.
Харин дараах зардлыг хязгаарлахаар болсон байна. Үүнд:
- Олон улсын болон Засгийн газрын шийдвэртэйгээс бусад хурал, зөвлөгөөн, ой, тэмдэглэлт өдөр, найр наадам, соёлын арга хэмжээ;
- Урьдчилан төлөвлөсөн төрийн өндөр албан тушаалтны томилолтоос бусад гадаад томилолт, гадаадын зочин хүлээн авах зардал;
- Зайлшгүй шаардлагагүй тоног төхөөрөмж, тавилга, автомашин худалдан авах;
- Батлан хамгаалах, хууль зүйн салбараас бусад сургалт, дадлага;
- Хуулиар заавал мэдээлэхээс бусад кино, контент, хэвлэлийн зардал;
- Заавал олгохоос бусад тэтгэмж, урамшуулал.
Санхүүгийн хэмнэлтийн горимыг 2026 оны арванхоёрдугаар сарын 31 хүртэл мөрдөнө. Харин эрүүл мэндийн салбар уг хэмнэлтийн горимд хамрагдахгүй бөгөөд цэцэрлэг, сургуулийн хүүхдийн эрт илрүүлэг, вакцинжуулалт, томуу, томуу төст өвчний эсрэг арга хэмжээ зэрэг зайлшгүй шаардлагатай ажлууд төлөвлөгөөний дагуу үргэлжилнэ гэж Ерөнхий сайд Н.Учрал онцоллоо.
Мөн бүх шатны төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарт салбар бүрдээ урсгал зардлыг 20 хувиар бууруулах, нөхөн томилгоо хийхгүй байх, аялал, амралт, зугаалга, хамт олны урлаг, спортын арга хэмжээг зохион байгуулахгүй байх, төрийн албанд шинэ орон тоо бий болгохгүй байх, эрчим хүчний хэрэглээг хэмнэх, хурал, сургалтыг цахим хэлбэрт шилжүүлэх, төрийн албан хаагчдыг зарим өдрүүдэд цахимаар ажиллуулах арга хэмжээг үргэлжлүүлэхийг үүрэг болголоо.
Төсвийн сахилга бат сайжирч, эдийн засгийн нөхцөл байдал хэвийн болсон тохиолдолд эдгээр хязгаарлалтыг үе шаттайгаар сулруулах юм.
